Victory Boogie Woogie

Ik kan soms best eens van kunst houden. Zo liep ik enige tijd geleden door het Haags Gemeentemuseum en liep tegen Victory Boogie Woogie op. Een vreemde naam maar schijnbaar al vele jaren enorm bekend. Het is immers het laatste schilderij dat Piet Mondriaan heeft geschilderd en het was niet eens af toen hij op 1 februari 1944 overleed in New York.

Ik heb wel wat met die  primaire kleuren. Misschien komt dat ook wel door mijn jarenlange werkzaamheden in de grafische branche waar deze kleuren cruciaal zijn voor een mooie kleurenafdruk. Ik heb ooit in een mijn vorige huis mijn keuken de plafondplaten zo geschilderd alsof het een Mondriaan betrof. Nee, daar moet ik nu niet meer aan denken.

Los van de bijzondere naam Victory Boogie Woogie, was ik onder meer benieuwd naar het verhaal van dit schilderij. Zo bijzonder is het toch niet was mijn eerste reactie, maar daar denken anderen schijnbaar heel anders over. Piet Mondriaan heeft veel van dit soort schilderijen gemaakt maar wat maakt deze dan zo bijzonder? En waarom heeft Nederland hier zo’n enorm godsvermogen voor over gehad? Het zijn toch alleen maar wat gekleurde vakjes in een bepaalde volgorde?

Eerst maar even een correctie voordat mijn emailbox ontploft: Het werk Victory Boogie Woogie is sinds 10 augustus 1998 te zien in het Gemeentemuseum Den Haag in Den Haag, sinds eind 2018 tegenwoordig het Kunstmuseum Den Haag genoemd. Victory Boogie Woogie is geschilderd in olieverf en papier op een vierkant canvas met zijden van 127,5 centimeter. Het hangt diagonaal en heeft dus een verticale as van 180,3 centimeter. Best een flink doek dus.

Ik zie nog steeds gewoon gekleurde vlakjes maar kenners hebben er een duidelijk andere visie over. Volgens sommige beschouwingen heeft Mondriaan met het werk uitdrukking proberen te geven aan het dynamische tempo en het bruisende levensritme van de grote stad New York. De haast door elkaar dansende kleuren en de dynamiek van het opengebroken netwerk van de lijnen zouden hier blijk van geven. Uh? Serieus? Nee, ik zie niks bruisends, laat staan levensritme of dansende kleuren. Het zijn vlakjes, gekleurde vlakjes. Punt.

Maar dit schilderij is zo bekend dat er zelfs Kamervragen zijn gesteld en dan ging het vooral om de schimmige manier van aankoop, een monster aankoop want voor dit schilderij werd maar liefst in 50 miljoen Euro betaald! Lezen jullie even mee:

Victory Boogie Woogie werd in 1998 door een gift van De Nederlandsche Bank verworven door de Stichting Nationaal Fonds Kunstbezit en vervolgens geschonken aan de Staat der Nederlanden. De Nederlandsche Bank had een deel van de jaarwinst aan de stichting geschonken, ter gelegenheid van de afschaffing van de gulden en de introductie van de euro. Naar schatting ging het om een totaalbedrag van 116 miljoen gulden;  op basis van de omwisselkoers van de euro drie jaar later zou dit ruim 50 miljoen euro zijn.

Het schilderij werd destijds voor 40 miljoen dollar gekocht van eigenaar Samuel ‘Si’ Newhouse uit New York. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft het schilderij sindsdien in beheer en uitgeleend in langdurig bruikleen aan het Kunstmuseum Den Haag.

Rond de aankoop van Victory Boogie Woogie door De Nederlandsche Bank ontstond ophef. Zo was er kritiek op de hoge vraagprijs van het schilderij, op dat moment een van de vijf duurste schilderijen ooit. Over deze prijs had tevens geen formele onderhandeling plaatsgevonden. Ook het besluit van De Nederlandsche Bank om een deel van de winst te bestemmen voor een kunstfonds, dat daarmee indirect werd betaald door de Nederlandse belastingbetaler, kwam zowel de bank als toenmalig minister van Financiën Gerrit Zalm op kritiek te staan.

In de Tweede Kamer werden Kamervragen gesteld over de geheime handelwijze door De Nederlandsche Bank en de minister. Een deel van de winst van De Nederlandsche Bank had immers zonder parlementaire inspraak en wettelijke controle door de Kamer een andere bestemming gekregen. Ook een rapport van de Algemene Rekenkamer was kritisch.

Bizar toch? Je ziet het er niet vanaf als bezoeker van het Kunstmuseum. Niet dat ik het niet mooi vindt maar ik vind het simpelweg niet bijzonder. In het kunstmuseum hangt nog veel meer van Mondriaan en net precies die ene die ik zo graag wilde zien, wordt op dit moment niet tentoongesteld. Die zit helaas niet in de collectie van dit museum. Beetje jammer weer.

Maar goed, ik keek dus naar een schilderij, die niet eens af is, waar de schilder ook niet zelf een naam voor bedacht heeft, hij hangt op een bijzondere manier en kost een godsvermogen. Op een geraffineerde manier gefinancierd met oneigenlijk geld. Zo was het toch wel een beetje? Goh, dat ik daar dan toch een foto van gemaakt heb.

Nee, het ziet er leuk aan maar ik vind het niet enorm bijzonder. In het Kunstmuseum is veel meer te zien dan dit schilderij en in mijn beleving ook veel mooiere kunst. Het is en blijft trouwens een prachtig pand! Een prachtige art decogebouw van de architect H.P. Berlage. Daar kan ik wel van genieten!

Victory Boogie Woogie

Victory Boogie Woogie klinkt ook gewoon gek of ligt dat aan mij? Boogie woogie verwijst primair naar een snelle, opwindende pianospeelstijl en een energieke rock-‘n-roll-dansstijl en daar denk ik niet aan als ik op afstand naar dit schilderij kijk. Jij wel?

Sinds begin 2021 is er zelfs een Victory Boogie Woogie-tunnel. De 1.860 meter lange geboorde tunnel in Den Haag is onderdeel van de Rotterdamsebaan (stadsroute S107), die knooppunt Ypenburg (A13/A4) verbindt met de Centrumring van Den Haag en de Binckhorst. Dat vind ik dan wel een huzarenstukje. Dat hebben ze mooi gemaakt en dat is en prima verbinding geworden waar ik met regelmaat dankbaar gebruik van maak. Het Kunstmuseum Den Haag heeft deze naam aangedragen voor deze tunnel en dat zal niemand verbazen.

Heb jij je trouwens al ingeschreven voor onze nieuwsbrief? Handig hoor! Elke zondag een overzicht in je email van onze nieuwste verhalen van de afgelopen week!